Jörg Remé

JÖRG REMÉ 1941 Geboren te Danzig in 1941 1957 - 1959 Gewerkt in het atelier van de kunstschilder F.H. Schröner in Neurenberg 1959 - 1962 Studie aan de Akademie der Bildenden Künste in Neurenberg bij Prof. Schmitt 1962 - 1964 Studie aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam bij Prof. Clénin 1964 Studie aan de zomerakademie in Perugia 1964 - 1966 Studie aan de Accademia di belli Arti in Florence bij Prof. Primo Conti 1975 - 2000 Docent aan de Koninklijke Akademie voor Kunst en Vormgeving in 's-Hertogenbosch 1977 1e prijs bij de 8e internationale prijs voor schilderkunst in Knokke-Heist, België 1984 3 maanden gastverblijf in het "Beckmann" atelier in de Villa Romana in Florence 2000 3 maanden werkverblijf in het Europees Keramisch Werkcentrum in 's-Hertogenbosch 2002 2 maanden gastverblijf in het "Limonaia" atelier in de Villa Romana in Florence Woont en werkt in Amsterdam en Venetië Werken in openbare kollecties: Museum Boymans-van Beuningen, Rotterdam Stedelijk Museum, Amsterdam Gemeentemuseum, Arnhem Museum von Moderne Kunst, Strassburg Kunsthalle, Neurenberg Museum Van Bommel Van Dam, Venlo Stadsgalerij, Heerlen Terwijl de wereld om hem heen het decor is van studentenopstanden, oorlogen en moordaanslagen, levert beeldend kunstenaar Jörg Remé (Danzig, 1941) in 1968 een strijd van een geheel andere orde. Op het eiland Sardinië voert hij een gevecht met zichzelf. Inzet: zijn bestaansrecht als kunstenaar. Met wat hij later omschrijft als 'een oerknal', overwint uiteindelijk de kunstenaar in Remé. Het is de geboorte van de Remiaanse figuur, die inmiddels al een respectabele leeftijd van 41 jaar heeft bereikt en daarmee zijn bestaansrecht meer dan heeft gerechtvaardigd. Reizen zijn van begin af aan een enorme inspiratiebron voor Jorg Remé. Zijn kennismaking met de renaissance schilders in Italië maakt een diepe indruk op hem. Hij bewondert Italiaanse meesters als Piero della Francesca en Fra Angelico, die met heldere vlakken het gehele beeldvlak opvulden en door middel van perspectief ruimte wisten te creëren op het platte vlak. Het klikt tussen Remé en Italië en hij slaagt erin om een studieplaats te bemachtigen aan de Academie van Florence, waar hij zich onder meer verdiept in de thema's van de klassieke mythologie. Als hij in 1967 voor de tweede keer in Amsterdam belandt - vijf jaar eerder heeft hij er al gestudeerd aan de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten - besluiten hij en zijn echtgenote Carla om zich er definitief te vestigen. In 1968 realiseert de 27-jarige Jörg Remé zich dat het soort kunst dat hij maakt overal te zien en te vinden is. Zijn werk bevredigt hem totaal niet meer. "Een kunstenaar moet gedreven zijn. Zelfs zo erg, dat hij, bij wijze van spreken, bereid is om er voor dood te gaan", zegt hij in zijn Amsterdamse atelier. En precies dat gevoel ontbrak er op dat moment bij de jonge schilder. Hij stelt zichzelf ten doel om, in het verlengde van de Europese schilderkunst, een eigen bijdrage te leveren aan de 20ste -eeuwse moderne schilderkunst en een beeltenis te scheppen, die nog nooit eerder gemaakt is. Hij vertrekt voor zes weken naar Sardinië. Het niet halen van de door hem zo hoog gelegde artistieke lat, zal vrijwel zeker het einde betekenen van zijn loopbaan als schilder. Maar op Sardinië overwint de kunstenaar in Remé. "Een oerknal was het", zegt hij. Uit de penseelstreken van Jörg Remé komt uiteindelijk een hoofd te voorschijn. 'Het hoofd als opslagruimte van de menselijke ziel en intelligentie'. Later ontstaat er een amorfe afbeelding met enorme proporties en een steeds groter wordende romp met gaandeweg steeds meer menselijke trekken. Het is de geboorte van de Remiaanse figuur. "Dat rare malle figuur met dat slappe hoofd", blikt hij glimlachend terug. "Ik schilderde puur vanuit een naturalistische opzet. Zonder oren, ik wilde het zo simpel mogelijk houden." Het blijkt een gulden vondst, want de Remiaanse figuur speelt al meer dan dertig jaar een zeer nadrukkelijke hoofdrol in de fantasiewerelden van Jörg Remé. De beeldtaal die Jörg Remé na die tijd ontwikkelt, is herkenbaar en toegankelijk. Hij streeft er voortdurend naar om zo universeel mogelijk te zijn. Zijn werk moet in iedere periode en in iedere cultuur te begrijpen zijn. Wellicht is hij te vergelijken met een kunstenaar als Oscar Schlemmer, die ook figuren maakte die onmiskenbaar met hem alleen verbonden zijn. Dat zijn Remiaanse figuur, die al zolang zijn werken figureert, nooit is gaan vervelen - noch bij de kunstenaar zelf, noch bij de liefhebbers van zijn werk - is opmerkelijk. "Ik ben mezelf altijd blijven vernieuwen", legt hij uit. En die nieuwe ontwikkelingen in zijn werk gelden zowel de vorm als de inhoud. Net als bij zijn voorbeelden uit de Renaissance kenmerken de schilderijen van Remé zich door een bijzonder heldere vlakverdeling. Scherp afgebakende vormen en figuren vormen tezamen de door hem geschapen droomwereld. Kleur speelt daarin altijd een belangrijke rol. Inhoudelijk zijn de schilderijen en litho's een afspiegeling van de zich steeds vernieuwende kunstenaar. In de beginperiode van de Remiaanse figuur experimenteert hij bijvoorbeeld met elementen uit badkamers. Kranen, water, bronnen, het zijn eeuwenoude symbolen voor de reiniging, de wedergeboorte, in dit geval misschien wel de wedergeboorte van de schilder zelf. Een Januskop die opduikt symboliseert de bewaking van het nieuwe en het oude. En ook dit is terug te voeren op Remé. In zijn zoektocht naar die typerende beeldtaal, heeft hij traditionele symbolen gegoten in een moderne vorm. Zijn werk zit vol iconografische betekenissen. De navelstreng, die in zijn beginwerken nog regelmatig terugkeert, maar langzaamaan 'afsterft' zou kunnen staan voor zijn onthechtingproces van zijn oude leermeesters. En de vogel die later regelmatig voorkomt staat voor de inspiratie en zou kunnen worden geïnterpreteerd als een aansporing aan de schilder om zichzelf te blijven vernieuwen. Vele reizen naar Zuid-Amerika en India zorgen voor nieuwe impulsen. Kunstenaar-reiziger Remé gebruikt tropische plantenvormen om de kracht van zijn figuren te versterken en vanuit India sluipen meditatieve invloeden zijn kunstwerken binnen. Ook fantasiedieren beginnen een plaats in zijn werk in te nemen. Zelf zegt hij vooraf nooit betekenissen toe te dichten aan zijn beeldtaal, ook al blijken die er achteraf wel degelijk in te zitten. En hij waarschuwt de beschouwers van zijn werk er voor te waken dat ze niet alles willen begrijpen. "Op het moment dat er niks meer te ontdekken valt, is het niet meer interessant. Dan is het saai." Een aantal keren in de afgelopen decennia week Remé af van zijn oude vertrouwde lijn. Zo maakt hij in de zeventiger jaren - hij vraagt zich af of hij het allemaal wel goed doet - een korte uitstap naar de schilderkunst van het Wilde Schilderen. En wanneer hem rond 1990 het gevoel bekruipt dat hij te gecontroleerd werkt en te veel plant, besluit hij om een ander materiaal te kiezen: pastel. Remé: "Het werken met pastel staat dichter bij het tekenen, terwijl je er dezelfde diepe kleuren mee kunt bereiken als met olieverf." Hij gebruikt aanvankelijk warme kleuren, vooral rood. Later sluipen er rustiger tinten in zijn werk uit deze periode. De pastels hebben inderdaad een spontanere uitstraling dan de olieverfschilderijen van vroegere datum. Af en toe lijken ze zelfs schetsmatig, zonder daarbij echter aan kracht in te boeten.