Pieter d' Hont - Bronzen sculptuur | 'Michel Simon' | 1967

Fantastisch portret van de Franse acteur Michel Simon, van de hand van Pieter d'Hont.

 Pieter d'Hont laat met dit portretje in brons, in de volksmond 'Het aardappelkopje' geheten, zijn ongeëvenaarde klasse zien. Grof opgezet, zoals we van hem gewend zijn, maar zeer subtiel in uitstraling en expressie.

Het beeldje staat uitgebreid beschreven in de oeuvre catalogus van Pieter d'Hont, zie de laatste twee foto's. Neem zeker even de moeite om die tekst te lezen.

Zijn bewondering voor hem is nog steeds even groot. Hij heeft al zijn films gezien. Behalve de adoratie voor het acteertalent was de portretbeeldhouwer ook mateloos gefascineerd door die 'wonderlijke kop'. 'Elke expressie die je vermoedde, kwam bij hem te voorschijn.' zegt Pieter d'Hont over de Franse toneel- en filmacteur Michel Simon. 'Maar ja, hoe krijg je zo'n vermaarde speler in je atelier. Ik hield het voor onmogelijk.'


De eerste bescheiden kans die de beeldhouwer kreeg, was in Parijs in 1967. In Galerie Louise Eskens, nabij de Opera, had d'Hont een eenmanstentoonstelling ingericht. Op een steenworp afstand bleek Simon te spelen in het theater Gramont. Tegen de gevel prijkte een meer dan levensgroot affiche met de afbeelding van de toneelspeler. 'Ik zag die kop,' zegt hij, 'en weer dacht ik: van jou moet ik een beeld maken.'


Drie avonden zat Pieter d'Hont aan de voeten van Simon op de eerste rij van de zaal. In de wetenschap dat hij misschien nooit meer zo dicht bij zijn idool zou kunnen komen, stak hij een klontje was in zijn zak. Tijdens de pauze van één van de voorstellingen boetseerde hij in de foyer uit dat materiaal een kopje. In iets meer dan een half uur was het klaar. 'Ik kan die man uit m'n hoofd maken.' zegt hij niet gespeend van trots.


Vijf jaar later geschiedde het ondenkbare. Michel Simon was eregast op het Utrechts filmfestival. Organisator Huub Bals informeerde de beeldhouwer. Hij wist van diens aanbidding van de Fransman. In staat van euforie vroeg de beeldhouwer hem een ontmoeting te regelen. 'Als jou dat lukt,' zei hij tegen Bals, 'dan strik ik hem.'


Het kostte Pieter d'Hont weinig moeite de acteur te bewegen op de draaischijf plaats te nemen, Twee keer drie uur zat de acteur voor hem. Om de beschikbare tijd zo goed mogelijk te benutten had hij snel voorbereidingen getroffen, zodat hij al een basis had voor het echte werk.


Voor d'Hont was het een feest. Hij kan er nu nog niet over uit. 'Dat die man in m'n atelier is geweest,' zegt hij enthousiast. 'Dat ik na afloop van zo'n sessie met hem een glas dronk in m'n kroegje. Hoe bestaat het. Ik spreek slecht Frans, maar we voelden elkaar zeer goed aan.'


Na die enerverende uren ging de beeldhouwer onmiddellijk met het portret verder. Als een bezetene. 'Ik heb er een week aan gewerkt', vertelt hij. 'Ook het merendeel van de nachten.' Het maken van een portret had hem zelden zo veel voldoening gegeven.


Praktisch gereed om er een gipsafdruk van te maken, vroeg Pieter d'Hont op een zondagmorgen zijn vrouw Silvie hem met de auto naar het atelier te brengen. Ook de kinderen Sabine en Sebastiaan gingen mee. Hij wilde Simon nog een keer in ogenschouw nemen alvorens het in gips te gieten.


Wat wellicht een apotheose in zijn portretkunst had moeten zijn, bleek in een apocalyps te zijn veranderd. 'Wat denk je,' zegt de beeldhouwer 'daar lag die kop als een koeienvlaai op de grond. Weg Michel Simon. Ik was totaal verslagen. 'Sprakeloos staarde hij naar de brokstukken op de vloer en de resten aan de armatuur. Door de hartstochtelijke wijze waarop hij aan het portret had gewerkt was de hoeveelheid klei zo gegroeid, dat de constructie het gewicht van die massa niet meer had kunnen torsen. 'M'mnbewondering voor Simon was me fataal geworden,' zegt hij.


Zijn dochter Sabine zag de ontsteltenis van haar vader en zei" 'Pappa, je schrijf een brief aan die man en je vertelt precies wat er is gebeurd. Dan komt hij wel terug, dat zal je zien. 'Die ontroerende, alerte reactie van Sabine, bracht hem weer terug in de werkelijkheid. 'Door die relativerende woorden van dat lieve kind,' zegt hij 'was ik er meteen overheen. We draaiden ons om en gingen naar huis.'


Kort na die dramatische zondagmorgen probeerde Pieter d'Hont het opnieuw. Van dat tweede portret liet hij zelfs een bronsgietsel maken. Een foto van die kop met een verklarende brief verzond hij naar de acteur. Maar een antwoord bleef uit.


In een vergeten hoekje van het atelier is het beeld blijven staan. Het resultaat was hem uiteindelijk toch niet bevallen. 'In dit vak geldt de gouden regel dat je nooit twee keer hetzelfde kunt maken.' zegt hij.


Maar is het achteraf bekeken wel een ramp geweest. Van dat wassen kopje ter grootte van een aardappel zijn inmiddels vijftien bronzen gemaakt. De meeste gaf hij weg aan vrienden, onder wie Maurice Chevalier, een vriend van Michel Simon.


Liefhebbers van de beeldhouwkunst zijn nog steeds verrukt over dat monumentje van nog geen tien centimeter. Mari Andriessen die het portretje cadeau kreeg op een verjaardag merkte eens op: 'Zoiets maak je maar één keer in je leven.' Dat compliment koestert de beeldhouwer. 'Zoiets te horen uit de mond van een vakman, maakt me blij,' zegt hij, terwijl hij de glazen weer vult met een voortreffelijke witte wijn uit de Elzas. 'Laten we daar nog maar eens op drinken.' (bron Pieter d'Hont Leven en Werk)

De afmetingen zijn inclusief de hardstenen sokkel. Het geheel verkeert in topconditie.